"Obce blachy" - czyli jak (nie) jeździć samochodem nie zarejestrowanym w Danii.

2010.04.27, 13:37

"Co tydzień konfiskujemy przynajmniej 5 samochodów, tylko w okolicach Kopenhagi. Nikt nam nie ucieknie”

Jedna z 4 unijnych swobód – swoboda przemieszczania się ludzi jest jednym z powodów naszej zwiększonej mobilności. Przemieszczamy się  po Europie głównie w poszukiwaniu pracy lub nawet nowego miejsca zamieszkania. Tu w Danii, nawet mimo kryzysu, możemy - jeśli mamy pracę - zarobić o wiele więcej niż w Polsce. Wielu z nas przyjeżdża tutaj pojazdami (samochodami, samochodami dostawczymi motocyklami)  i używa ich na co dzień zarówno w dojazdach do i z pracy jak i w normalnym codziennym życiu.
Częstokroć z tego tytułu dochodzi nie tylko do nieporozumień ale i do poważnych konfliktów z duńskim prawem. Nam wydaje się, że „ścigane” są tylko samochody na polskich numerach rejestracyjnych  a w rzeczywistości to wszystkie auta na obcych blachach są w Danii szczególnie „obserwowane” a nawet śledzone. W ubiegłym roku od początku kwietnia do końca października w południowej Jutlandii miały miejsce wspólne skatowsko -policyjne kontrole, w wyniku których zatrzymano 151 pojazdów na obcych rejestracjach, w tym 81 na polskich blachach. „Prawo jest prawem i dokładnie kontrolujemy samochody na obcych numerach, zwłaszcza luksusowe, szwedzkie i niemieckie. Śledzimy i zatrzymujemy je na parkingach, na ulicach a nawet w korkach. Co tydzień konfiskujemy przynajmniej 5 samochodów, tylko w okolicach Kopenhagi. Nikt nam nie ucieknie”– powiedział kilka miesięcy temu Lars Kramer, Kierownik Biura Karnego SKAT w Kopenhadze. O tym, ze słowa te nie są rzucone na wiatr przekonał się niedawno brazylijski napastnik FC København Jose Junior, który  w ten właśnie stracił swojego wypasionego Mercedesa na szwedzkich blachach ( na stałe zameldowany w Malmoe, gdzie jeszcze niedawno grał w piłkę tu w Kopenhadze wynajmuje mieszkanie). Musi zapłacić 700 000 DKK ( 350 000 podatku rejestracyjnego i 350 000 kary) aby odzyskać ten pojazd. Jeżeli nie zapłaci to może nawet wylądować w więzieniu bo oszustwo - a za takie prawo duńskie uważa między innymi jazdę samochodem na obcych numerach bez wymaganej zgody - powyżej 100 000 koron karane jest w Danii więzieniem !!!

Dlaczego tak się dzieje? Aby w miarę dokładnie odpowiedzieć na to a także inne pytanie postanowiłem zasięgnąć informacji u samego źródła czyli w SKAT ( to właśnie SKAT jest inicjatorem tych wspólnych z policją duńską łapanek na obce samochody ), a także w Ambasadzie RP w Kopenhadze. Ten nabrzmiały problem wymaga bowiem szerszego i szczegółowego naświetlenia gdyż pojawiło się wiele niedomówień i błędnych opinii o czym świadczy choćby  nie zawsze rzeczowa dyskusja na ten temat, na  forum www.polonia.dk też

Zasady ogólne.

1.Pobyt w celach turystycznych ( do 3 miesięcy). W takim wypadku można legalnie bez problemu poruszać się pojazdem z polskimi numerami rejestracyjnymi i nie ma konieczności uzyskiwania stosownych zezwoleń władz duńskich. Stan techniczny pojazdu nie może jednak budzić  żadnych wątpliwości, powinien on posiadać ważny polski dowód rejestracyjny i przynajmniej podstawowe ubezpieczenie komunikacyjne. Ważne jest także polskie prawo jazdy.       

 2.Dłuższy pobyt czasowy lub pobyt stały. Jeżeli osiedlasz się w Danii na stałe lub czasowo i przywozisz ze sobą pojazd to jesteś zobowiązany w terminie do 14 dni od pierwszego wjazdu na terytorium Danii do jego przerejestrowania oraz zapłacenia podatku rejestracyjnego gdyż osoby, które mają miejsce zamieszkania w Danii  nie mogą korzystać z pojazdów na zagranicznych tablicach rejestracyjnych. Ważne jest w tym wypadku pojęcie miejsce zamieszkania.

Za osobę zamieszkującą w Danii prawo duńskie uznaje tego kto w związku z pracą wykonywaną w Danii codziennie nocuje na jej terytorium ( nawet jeśli posiada miejsce stałego pobytu za granicą) i przebywa w Danii przez okres jednego roku lub przez okres 365 dni w ciągu 24 miesięcy ( UWAGA: od 1 lipca 2010 nastąpi zmiana – za pobyt w Danii uważać się będzie przebywanie na jej terytorium do 185 dni w ciągu roku). Jeżeli masz wątpliwości czy Twój pobyt w Danii jest równoważny z zamieszkiwaniem na jej terytorium to wyjaśnienie uzyskać można w organach administracji skarbowej wypełniając i wysyłając  formularz 21.059 ( wersja angielska 21.059E, formularz dostępny na stronie www.skat.dk, wybierz Borger – Osoba fizyczna a następnie Blanketter – Formularze).    

Aby  wwieźć do Danii bez odprowadzania podatku VAT (Moms) pojazd zarejestrowany w innym kraju UE  muszą być spełnione dwa warunki:

1. Pojazd musi byś starszy niż 6 miesięcy

2. Przed przyjazdem do Danii należy nim przejechać więcej niż 6000 km.

Pamiętać należy także o tym, że w Danii nie ma ceł na samochody a zamiast nich istnieje tzw. podatek rejestracyjny, który przewyższa cenę fabryczną pojazdu o 150 – 200% a nawet więcej.

Jak postępować?

Wszystko zależy od tego jak długi pobyt planujemy w Danii, a także od tego czy mamy w Danii zarejestrowaną firmę. Każdy przypadek i wniosek  rozpatrywany jest przez SKAT  indywidualnie (nie ma tutaj żadnych sztywnych reguł i szablonów postępowania). W związku z zaostrzeniem przez SKAT przepisów celno-skarbowych dotyczących poruszania się samochodami na obcych numerach rejestracyjnych najlepiej wniosek taki ( formularz 21.059, w wersji angielskiej 21.059E)  - jak radzi Konsulat Generalny RP w Kopenhadze, pobrać ze strony SKAT ( www.skat.dk ), wypełnić i wysłać będąc jeszcze w Polsce czyli przed planowanym przyjazdem do Dani. Pozwoli to uniknąć w przyszłości wielu przykrości a w konsekwencji  zabrania  pojazdu i odholowania go na parking celny  a także konieczności poniesienia  opłat za przegląd techniczny według duńskich reguł (Duńczycy nie uznają badań technicznych wykonanych w innych krajach ) i podatek rejestracyjny pojazdu. Podatek rejestracyjny  jest w Danii bardzo wysoki i wynosi 63%  od wartości pojazdu w Danii (wartość pojazdu wyliczana jest  między innymi na podstawie aktualnej ceny rynkowej z uwzględnieniem posiadanego przez pojazd wyposażenia pomniejszonej o stopień zużycia wynikający z rocznika samochodu czyli tzw. procentowy spadek wartości). Dodatkowo nakładane są kary będące wielokrotnością tejże opłaty rejestracyjnej. Ponadto aby wykupić taki pojazd należy także pokryć koszty jego parkowania na parkingu celnym – 250 DKK/dzień. W takiej sytuacji SKAT dokonuje wyceny pojazdu i określa termin zapłaty należnych w tego tytułu opłat. Nie dotrzymanie terminu wykupu pojazdu spowoduje, iż po upływie 3 miesięcy zostanie on wystawiony na licytację.

Wypełniając formularze pamiętać należy o tym, że druk (formularz) 21.059 jest – wg opinii SKAT -przeznaczony dla osób, które w miesiącu co najmniej 2 razy jadą do Polski. Wielu naszych rodaków wypełnia ten formularz i wysyła do SKAT pracując w Danii dłuższy czas, mając od dawna nadany CPR numer. W sytuacji takiej szanse na otrzymanie zgody są prawie zerowe gdyż jesteśmy uważani za zamieszkujących już na terenie Danii i mamy  w najlepszym razie - 14 dni  na wywiezienie samochodu z Danii licząc od dnia doręczenia nam decyzji w tej sprawie. Może się też okazać, że wysyłając w tej sytuacji formularz do SKAT przypomnimy o swoim istnieniu i wskażemy urzędnikom i policjantom kogo i  gdzie mają szukać !!! SKAT korzysta nie tylko z takich okazji ale także z informacji jakie przekazują  mu Duńczycy, którzy – i nie ma się im co dziwić -nie mogą znieść tego, że oni muszą płacić wysokie opłaty rejestracyjne i akcyzę, a obcokrajowcy  bez problemu śmigają po duńskich drogach swoimi   często rzucającymi się w oczy pojazdami, na kupno których nie stać ponoć przeciętnego Duńczyka. Obie te instytucje Policja i SKAT zwiększyły specjalnie w tym celu od nowego roku zatrudnienie w komórkach karno-skarbowych.

Jeżeli świadczysz w Danii usługi na rzecz duńskich podmiotów gospodarczych i jesteś zarejestrowany w RUT  ( Register for Udelandske Tjenesteydere – Rejestr Zleceniobiorców Zagranicznych) to zgodę na poruszanie się pojazdem na obcych numerach uzyskać można  bez większych problemów. Należy najpierw dokonać rejestracji przedsiębiorstwa a później już po otrzymaniu numeru CVR wystąpić do SKAT o zgodę na używanie samochodu na obcych numerach rejestracyjnych, ze względu na świadczone w Danii usługi.

Rejestracja pojazdu w Danii.

Aby obcy pojazd mógł być zarejestrowany w Danii i otrzymać duńskie tablice rejestracyjne musi przejść 2 przeglądy:

1. przegląd techniczny w autoryzowanej stacji badania pojazdów (wykaz wszystkich stacji znajduje się na stronie  www.fstyr.dk , Færdselsstyrelsen –Agencji Transportu i Bezpieczeństwa  Drogowego)

2.przegląd celny w celu identyfikacji pojazdu, ustalenia stanu licznika kilometrów, określenia rodzaju i zakresu wyposażenia oraz stanu ogólnego.

W trakcie takiego przeglądu może nas spotkać szereg niespodzianek ponieważ pojazd nie figuruje w duńskim rejestrze pojazdów i jego stan techniczny może budzić u duńskich specjalistów sporo wątpliwości, których usunięcie może okazać się bardzo kosztowne.  Po przeglądzie należy udać się do urzędu skarbowego gdzie dokonane zostanie wyliczenie należnego podatku rejestracyjnego. Podatek ten możemy opłacać kwartalnie z góry wypełniając w tym celu formularz 21.036 ( dla pojazdu o wartości np. 100000 DKK wynosi on ok. 2300DKK/ kwartał ). Duńskie tablice rejestracyjne to koszt 1180 DKK  to i przedostatni etap  tej długiej i kosztownej ścieżki. Ostatni to ubezpieczenie pojazdu w duńskiej firmie ubezpieczeniowej. Wszyscy duńscy ubezpieczyciele respektują posiadane zniżki z krajów pochodzenia pojazdu - należy przedstawić stosowne dokumenty potwierdzające ich posiadanie. Po zarejestrowaniu pojazdu w Danii należy wyrejestrować go w Polsce.

Dopiero teraz możemy spokojnie śmigać po duńskich drogach swoim wehikułem. Na nasz adres domowy przyślą nam jeszcze tylko kwit na opłacenie podatku drogowego ( 2 razy w roku).

Jeśli wyprowadzasz się z Danii i chcesz zabrać z sobą swój pojazd to jest to oczywiście możliwe. Otrzymasz wtedy zwrot pewnej części swoich pieniędzy z tytułu zapłaconego podatku rejestracyjnego. Należy tylko złożyć wniosek na formularzu 21.044 (dostępny tylko w j. duńskim).

W dyskusjach na ten temat często pojawia się pytanie: czy to co dzieje się w Danii z pojazdami na obcych blachach jest zgodne z prawem UE? Spotkałem kilka miesięcy temu Polaka, który chce w tej sprawie zwrócić się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasborgu. Krążą (nie)wiarygodne ponoć według ich autorów informacje o tym, że lada moment w Danii nastąpią korzystne zmiany prawa w tym zakresie. O święta naiwności !!! Przecież z tych wysokich podatków i opłat wpływających do budżetu opłacane są między innymi szkoły, przedszkola, służba zdrowia, wojsko, policja a także cała sfera świadczeń socjalnych (np. dopłata do mieszkań komunalnych, zasiłki rodzinne), z których my imigranci też korzystamy. Jeśli zmniejszy się podatki lub też zrezygnuje z części opłat to automatycznie zmniejszy się też ilość pieniędzy na finansowanie tych sektorów gospodarki. Czy będąc na miejscu Duńczyków ktoś z nas zgodziłby się aby dostawać mniej pieniędzy z państwowej kasy???

Unia Europejska nie jest państwem. Jest jak sama nazwa na to wskazuje unią państw, które mają swobodę w kształtowaniu własnej polityki podatkowej i celnej. Mniejsze wpływy do budżetu któregokolwiek z państw członkowskich to automatycznie mniejsza składka do unijnej kasy a co za tym idzie mniej pieniędzy do podziału. Dura lex set lex.

Krzysztof Kozik, Kopenhaga