Duńska emerytura a polski PIT: jak uniknąć błędu?

• Gdzie płacisz podatek: O tym decyduje rodzaj świadczenia. Od emerytury państwowej (Folkepension, ATP) oraz większości pracowniczych podatek pobiera Dania.
• Obowiązek w Polsce: Nawet jeśli płacisz podatek w Danii, musisz co roku wykazać te zarobki w polskim urzędzie skarbowym na formularzu PIT-36 + PIT/ZG.
• Podwójny podatek: Nie zapłacisz dwa razy. Polski urząd odliczy od podatku to, co już pobrała strona duńska.
• Darmowe leczenie: Jeśli wracasz do Polski, pobierz z Danii formularz S1 i zarejestruj go w NFZ. Dzięki temu będziesz leczyć się w Polsce na koszt duńskiego systemu.

Coraz więcej polskich emigrantów w Skandynawii decyduje się na powrót do ojczyzny na emeryturę. Przeprowadzka i przeniesienie życia do Polski oznacza jednak, że musisz uporządkować swoje podatki. W drugiej części naszego poradnika wyjaśniamy prosto i bez urzędniczego bełkotu: gdzie zapłacisz podatek od duńskiej emerytury i jak uniknąć płacenia go dwa razy.

Polskie i duńskie urzędy skarbowe mają jasną umowę. To, który kraj ma prawo do Twoich pieniędzy, zależy od tego, jakie świadczenie dostajesz:

• Emerytura państwowa (Folkepension oraz ATP): Podatek od tych świadczeń zazwyczaj pobiera Dania. Nie dzieje się to jednak automatycznie. Aby duński urząd skarbowy (SKAT) prawidłowo rozliczał Twoje pieniądze, musisz zgłosić mu przeprowadzkę do Polski.
• Emerytury prywatne i pracownicze (np. Ratepension, Livrente): W większości przypadków podatek od nich również zapłacisz w Danii. Dlaczego? Ponieważ odkładając na te fundusze podczas pracy w Danii, odliczałeś składki od podatku lub płacił za Ciebie pracodawca. Wyjątkiem są rzadkie konta typu Aldersopsparing, gdzie nie było żadnych ulg – wtedy podatek zapłacisz tylko w Polsce.

Ważna zasada: Mit, że „Dania zabiera wszystko, a Polska nic”, to nieprawda. Może się zdarzyć, że oba kraje będą chciały naliczyć podatek. Na szczęście istnieją przepisy, które chronią Cię przed podwójną zapłatą.

Jeśli mieszkasz na stałe w Polsce (jesteś polskim rezydentem podatkowym), masz obowiązek pokazać swoje duńskie dochody przed polskim fiskusem. Fakt, że pieniądze wpływają bezpośrednio na Twoje polskie konto, niczego nie zmienia – musisz złożyć deklarację roczną (formularz PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG).

Jak działa rozliczenie w praktyce?
W Polsce stosuje się zasadę tzw. zaliczenia proporcjonalnego. Wygląda to następująco:

1. Polski urząd oblicza podatek od Twojej całej duńskiej emerytury według polskich stawek (12% lub 32%).
2. Od wyliczonego polskiego podatku odejmuje się kwotę podatku, którą już faktycznie zapłaciłeś w Danii.
3. Jeśli podatek w Danii był wyższy lub równy polskiemu, w Polsce nie dopłacisz nic. Jeśli był niższy – dopłacisz tylko różnicę.

Do wypełnienia polskiego PIT-u będą Ci potrzebne trzy rzeczy: dokładna nazwa Twojego świadczenia, łączna kwota brutto oraz dokument z Danii potwierdzający, ile podatku tam potrącono.

Mieszkając w Polsce i pobierając duńską emeryturę państwową, masz prawo do bezpłatnego korzystania z polskiej służby zdrowia (NFZ). Koszty Twojego leczenia pokrywa wtedy strona duńska.

Aby to załatwić, musisz uzyskać formularz S1 (dawniej nazywany E121) z urzędu Udbetaling Danmark (International Sygesikring), a następnie zarejestrować go w swoim oddziale NFZ w Polsce.

Pamiętaj! Formularz S1 załatwia wyłącznie darmowe leczenie. Nie zwalnia Cię on z opisywanych wyżej obowiązków podatkowych. Sprawy podatków i ochrony zdrowia to w urzędach dwie zupełnie oddzielne kwestie. Sytuacja może się skomplikować, jeśli oprócz duńskiej emerytury zaczniesz pobierać także polską emeryturę z ZUS – wtedy warto skonsultować się bezpośrednio z NFZ lub doradcą podatkowym.

Źródła: Umowa podatkowa Polska-Dania; Ministerstwo Finansów RP; Udbetaling Danmark; lifeindenmark.borger.dk.