Nowe zasady na rynku pracy i w systemie świadczeń.

Nowe zasady na rynku pracy i w systemie świadczeń. Co musi wiedzieć każdy Polak?

Rok 2026 przynosi istotne zmiany w duńskim modelu państwa opiekuńczego. Reforma systemu świadczeń socjalnych oraz nowe progi płacowe dla pracowników zagranicznych to tematy, które dominują w debatach publicznych w Kopenhadze. Dla polskiej społeczności, liczącej blisko 50 tysięcy osób, kluczowe jest zrozumienie, jak te mechanizmy wpłyną na domowe budżety oraz stabilność zatrudnienia.

1. Zmiany w świadczeniach dla bezrobotnych (A-kasse)

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe stawki i zasady obliczania zasiłku dla bezrobotnych (dagpenge). Najważniejszą nowością jest tzw. dodatek zatrudnieniowy (beskæftigelsestillæg).

• Wyższe stawki na start: Osoby, które były członkami A-kasse przez co najmniej dwa lata i pracowały nieprzerwanie przez ostatnie trzy, mogą liczyć na wyższe świadczenie przez pierwsze trzy miesiące bezrobocia. Maksymalna kwota z dodatkiem to obecnie 26 198 DKK brutto miesięcznie (wzrost z podstawowych 22 041 DKK).

• Samozatrudnieni: Przedsiębiorcy mogą teraz obliczać wysokość zasiłku na podstawie dochodów z ostatnich 5 lat, co daje większą elastyczność osobom prowadzącym własne firmy (np. w branży budowlanej czy usługowej).

2. Rynek pracy: Nowe progi płacowe i "Listy Pozytywne"

Dania zaostrzyła wymagania dla osób starających się o pozwolenia na pracę na podstawie zarobków.

• Wyższy próg wynagrodzenia: Od początku roku minimalne roczne wynagrodzenie wymagane w programie Pay Limit Scheme wzrosło do 552 000 DKK (ok. 46 000 DKK miesięcznie). Choć większość Polaków korzysta z prawa do swobodnego przepływu osób jako obywatele UE, te dane wyznaczają standardy płacowe w sektorach specjalistycznych.

• Sektor transportowy pod lupą:Od 1 lipca 2026 r. wejdą w życie nowe przepisy dotyczące czasu pracy kierowców. Nadzór nad przestrzeganiem norm (średnio 48h tygodniowo) przejmie Policja oraz Duński Urząd Ruchu Drogowego, co ma na celu ukrócenie nieuczciwej konkurencji.

3. Wsparcie dla rodzin i seniorów

System świadczeń prorodzinnych i emerytalnych również przeszedł ewolucję:

• Zasiłek rodzicielski dla przedsiębiorców: Od 2026 roku rodzice prowadzący własną działalność mogą pracować do 3,5 godziny tygodniowo podczas urlopu macierzyńskiego/tacierzyńskiego bez utraty pełnego świadczenia. To ukłon w stronę małych firm, gdzie całkowite zawieszenie prac jest często niemożliwe.

• Premia seniorska (seniorpræmie): Rząd chce zatrzymać doświadczonych pracowników na rynku. Od 1 stycznia 2026 r. premia za kontynuowanie pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego wzrosła do 56 327 DKK (wolne od podatku) w pierwszym roku pracy po przejściu na emeryturę.

4. Co to oznacza dla Polonii?

Eksperci z Dansk Industri podkreślają, że Dania staje się rynkiem "pracownika wykwalifikowanego". Ze względu na kurczące się zasoby kadrowe w Polsce, duńscy pracodawcy będą zmuszeni oferować lepsze warunki socjalne, aby przyciągnąć i utrzymać polskich fachowców.

Warto jednak pamiętać o "drugiej stronie medalu" – Dania zapowiedziała większą rygorystyczność w egzekwowaniu prawa. Nowe przepisy przewidują automatyczne procedury deportacyjne dla cudzoziemców skazanych na kary powyżej roku pozbawienia wolności, co jest elementem nowej strategii bezpieczeństwa premier Mette Frederiksen.

Wskazówka dla czytelników:Pamiętajcie o aktualizacji swoich danych w systemie MitID oraz sprawdzaniu statusu członkostwa w związkach zawodowych (Fagforening) – w 2026 roku ochrona prawna w miejscu pracy staje się ważniejsza niż kiedykolwiek.