Niższy VAT na żywność od 2028

Rząd duński planuje duże obniżki podatku VAT na żywność. Zgodnie z założeniami ma to sprawić, że codzienne zakupy będą wyraźnie tańsze, a jednocześnie zachęcić mieszkańców do zdrowszego odżywiania.

    Co dokładnie ma się zmienić?

Obecnie w Danii prawie wszystkie produkty spożywcze objęte są standardową stawką VAT wynoszącą 25 proc. Rząd chce to zmienić w dwóch krokach:

- Owoce i warzywa – całkowite zniesienie VAT (z 25 proc. do 0 proc.)
- Pozostała żywność (mięso, nabiał, pieczywo, produkty przetworzone itd.) – obniżka o połowę (z 25 proc. do 12,5 proc.)

Zmiany nie obejmą restauracji i gastronomii – tam stawka ma pozostać bez zmian.

Według najnowszych wyliczeń Ministerstwa Podatków i Wzrostu całkowity koszt dla budżetu państwa wyniesie około **17,4 miliarda koron rocznie**:
- 2,6 mld koron – zniesienie VAT na owoce i warzywa,
- 14,7 mld koron – obniżka na resztę żywności.

Wcześniejsze szacunki Ministerstwa mówiły o przedziale 15–20 mld koron. Dokładna kwota zależy jeszcze od ostatecznych definicji produktów (np. czy sałatki owocowe, smoothie czy sałatki ziemniaczane wejdą do kategorii „owoce i warzywa”).

     Kiedy to wejdzie w życie?

Najwcześniej w 2028 roku. Powód jest techniczny – duński urząd skarbowy musi wdrożyć nowy system informatyczny, który poradzi sobie z różnymi stawkami VAT na żywność. Rząd podkreśla, że chce wprowadzić zmiany „tak szybko, jak to technicznie możliwe”.

    Korzyści dla Polaków mieszkających w Danii

Dla wielu Polaków w Danii wydatki na jedzenie to jedna z największych pozycji w domowym budżecie. Ceny w duńskich supermarketach są wyraźnie wyższe niż w Polsce, a przeciętna pensja – choć wysoka – jest mocno „zjadana” przez koszty życia (czynsz, transport, ubezpieczenia).

    Jakie realne korzyści można oczekiwać?

1. Bezpośrednie oszczędności w sklepie
   - Owoce i warzywa mogą potanieć o ok. 20 proc. (bo 25 proc. VAT stanowi 1/5 finalnej ceny).  
   - Pozostała żywność – o ok. 10–11 proc.  
   Przykład: jeśli rodzina wydaje dziś 6000–8000 koron miesięcznie na zakupy spożywcze, po zmianach może zaoszczędzić nawet kilkaset koron co miesiąc.

2. Większa siła nabywcza przeciętnej pensji
   Według danych z 2025–2026 przeciętne wynagrodzenie brutto w Danii wynosi około **48–51 tys. koron miesięcznie** (w zależności od źródła i sektora). Po odliczeniu podatków wielu pracowników zostaje z 30–38 tys. koron „na rękę”.  
   Przy takich zarobkach każda obniżka cen żywności realnie zwiększa ilość pieniędzy, które zostają w kieszeni – szczególnie w rodzinach z dziećmi lub osobach, które regularnie przesyłają wsparcie do Polski.

3. Zachęta do zdrowszego jedzenia
   Zero VAT na owoce i warzywa ma sprawić, że świeże produkty będą względnie tańsze w porównaniu z przetworzoną żywnością. To szczególnie ważne dla rodzin, które chcą żywić się zdrowiej, ale dotychczas odstraszały je wysokie ceny.

4. Ulga dla gospodarstw domowych o niższych i średnich dochodach 
   Polacy pracujący w budownictwie, logistyce, gastronomii, opiece czy produkcji często zarabiają poniżej średniej krajowej. Dla nich obniżka VAT na jedzenie będzie odczuwalna mocniej niż dla osób z najwyższymi pensjami.

5. Porównanie z Polską
   W Polsce podstawowa stawka VAT na żywność to 5 lub 8 proc. (w zależności od produktu). Nawet po obniżkach duński VAT na większość żywności (12,5 proc.) nadal będzie wyższy niż w Polsce, ale różnica wyraźnie się zmniejszy – zwłaszcza w przypadku owoców i warzyw (0 proc.).

     Co jeszcze warto wiedzieć?

- Obniżka nie dotyczy napojów alkoholowych ani tytoniu.  
- Nadal nie ma pełnej jasności, które dokładnie produkty wejdą do kategorii „owoce i warzywa”.  
- Poprzedni rząd SVM planował mniej ambitne rozwiązania i przeznaczył na ten cel tylko 6 mld koron rocznie – obecna propozycja jest wyraźnie szersza.

Podsumowując: to jedna z największych zmian w polityce podatkowej dotyczącej żywności w Danii od wielu lat. Dla Polaków mieszkających i pracujących w tym kraju oznacza realną szansę na tańsze codzienne zakupy i nieco większy „luz” w domowym budżecie – choć na efekty trzeba będzie poczekać do 2028 roku.